Kapliczki i krzyże

     Kapliczki przydrożne spotkać można w całej Europie, ale myślę, że w Polsce jest ich szczególnie dużo. Stoją przy drogach, często przy skrzyżowaniach, w polach, lasach i zapraszają do modlitwy. Fundatorami tych małych obiektów sakralnych byli różni ludzie: szlachta, chłopi, wsie, miasteczka, lokalne społeczności. Czasem kapliczki stawiane były jako dziękczynienie za spełnione intencje, nieraz jako wyraz prośby, czy boskiej ochrony. Wiele z nich uległo zniszczeniu i zapomnieniu, lecz powstają także nowe. Przy kapliczkach często sadzono drzewa, dwa lub cztery, a to w celu ochrony przed uderzeniami piorunów. Poniżej zdjęcia z moich zasobów. 

Fotografie: Wiesław Zięba

Zobacz również:

                

Kościół pw. św. Jacka w Pogorzeliskach

     W połowie XVI w. Dolny Śląsk znalazł się pod zwierzchnictwem Habsburgów, katolickich cesarzy Austrii. Szybko jednak grono zwolenników powiększał tu kościół protestancki. W krótkim czasie od katolicyzmu odeszła zdecydowana większość jego mieszkańców. Początkowo proces ten na Dolnym Śląsku przebiegał spokojnie, jednak sytuacja mocno zaczęła się komplikować, gdy papiestwo przystąpiło do ostrej akcji kontrreformacyjnej. W księstwach niemieckich wybuchły walki religijne, a wreszcie w 1555 roku pokój augsburski usankcjonował zasadę: "czyje królowanie, tego religia". Na Dolnym Śląsku zaczęły się prześladowania protestanckich poddanych katolickiego władcy. W roku 1618 r. na podłożu napięć religijnych wybuchła wojna trzydziestoletnia, która jeszcze bardziej pogorszyła ewangelików. Odebrano im zbory, zakazano praktyk religijnych, siłą nawracano. Pokój westfalski z 1648 roku ustanowił, że prawie cały Śląsk, jako kraina podległa Habsburgom, miał być katolicki. Wkrótce na jego obrzeżach powstały tzw. kościoły graniczne, gdzie na nabożeństwach gromadzili się wierni ze śląskich gmin ewangelickich.

     Świątynia w Pogorzeliskach to świetny przykład budownictwa protestantów na Śląsku w okresie kontrreformacji. Wybudowana została z drewna w konstrukcji szkieletowej z wypełnieniem szachulcowym (plecionka wiklinowa lub drewniana, oblepiona mieszaniną gliny i słomy). Dla pomieszczenia możliwie największej liczby wiernych dużą część wnętrza zajmują empory (wewnętrzne galerie, trybuny). Około 1680 r. powstała dekoracja malarska na stropie, ścianach i podporach, wyrażająca w ogólny zarysie tryumf Chrystusa i jego gminy, wiarę w opiekę Bożą i radość z uzyskanego pokoju.
     Bogactwem barw i szczegółów zachwycają sceny ewangeliczne wymalowane na kilku rzędach empor, tak charakterystycznych dla zborów protestanckich. Do lat pięćdziesiątych empor i malowideł było więcej, ale powojenni gospodarze, traktując pogardliwie pamiątki po ewangelikach, usunęli cały jeden rząd tych dzieł.

     Największą osobliwością zabytkowego kościoła w Pogorzeliskach jest niespotykany słup podtrzymujący strop budowli. Ma on formę palmy z pniem pokrytym łuskami i zielonym ażurem korony. Centralna palma sięga wymalowanego na stropie sklepienia niebieskiego. Palmowe liście rozchodzą się pod niebiański strop z belek bocznych. W sztuce chrześcijańskiej drzewo to symbolizuje życie w pełni łaski, zwycięstwo. Dodatkowym unikatem są wielkie otwory w suficie kościoła ze stylizowaną na kształt słońca kratą i koroną palmy. W czasach, gdy w kościele tłoczyli się wierni przybywający często z odległych miejscowości, można było uczestniczyć w nabożeństwie przebywając na strychu. Otwory umożliwiały słuchania nabożeństwa tam zebranym.  

Źródła: Głębiej przeniknij zabytki Diecezji Legnickiej, oprac. Sławomir Brzezicki, Legnica 2012

Tablica informacyjna przy kościele pw. św. Jacka w Pogorzeliskach

Fotografie: Wiesław Zięba

Zobacz również:

                

Święto Matki Boskiej Zielnej

  "Panie, nasz Boże, Ty sprawiasz, że na Ziemi rosną trawy, zioła i zboża na pożywienie i lekarstwo dla ludzi i zwierząt. Od Ciebie pochodzi obfitość wody i promieni Słońca, aby wszystko, co się zieleni i rozkwita, owocowało, gdy nadejdzie czas zbiorów.

Prosimy Cię, pobłogosław przyniesione do Ciebie pierwociny zieleni tego roku, młode pędy zbóż, trawy, zioła i kwiaty. Zachowaj je od suszy, gradu, powodzi i wszelkiej szkody, aby wzrastały, radowały oczy, przynosiły jak najobfitszy plon i mogły służyć zdrowiu ludzi i zwierząt."

Fragment modlitwy podczas święcenia ziół

Zobacz również:

                

Paradyż - jedno zdjęcie

     Kiedyś, pod koniec lata, odwiedziliśmy sanktuarium maryjne w Rokitnie. Przy tej okazji zrobiłem sporo zdjęć. Aż do wyczerpania akumulatorków. W drodze powrotnej zatrzymaliśmy się w Gościkowie-Parasyżu.  Była to wizyta nieplanowana, ale okazało się, że było warto. Zwiedziliśmy zespół klasztorny opactwa cysterskiego z pięknym kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Marcina. I jak tu patrzeć na te te wspaniałe zabytki, nie używając aparatu fotograficznego? W pewnej chwili jeszcze raz sięgnąłem do futerału i spróbowałem uruchomić mojego nikona. A tu wielka niespodzianka. Aparat zadziałał... na jedną, jedyną fotografię. Można ją zobaczyć poniżej.
     Dla zainteresowanych wiosennymi wypadami podaję, że Gościkowo-Paradyż położony jest w gminie Świebodzin przy drodze łączącej Zieloną Górę z Gorzowem Wielkopolskim. Co roku w drugiej połowie sierpnia odbywa się tam festiwal muzyki dawnej.

Podobny post na blogu Koło domu: Opactwo cysterskie w Henrykowie. Polecam

Pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie

     Przy ulicy Sulechowskiej w Świebodzinie na liczącym 16,5 metra sztucznie usypanym wzniesieniu, od dwóch lat stoi potężna figura Chrystusa Króla. Jadąc do Świebodzina, monument zawsze mijaliśmy z daleka, ale tym razem postanowiliśmy podjechać zupełnie blisko. Figura naprawdę robi wrażenie. Ma aż 36 metrów wysokości i waży ponad 440 ton. Korona na skroni postaci Chrystusa ma 3,5 m średnicy i 3 m wysokości, głowa ma 4,5 m wysokości i waży 15 ton. Każda z dłoni ma po 6 m długości, a odległość między końcami palców rąk wynosi aż 24 m. Sam projekt rzeźbiarza Mirosława Kazimierza Pateckiego nawiązuje swym wyglądem do pomnika Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro. Podobny pomnik znajduje się jeszcze w Limie w Peru i nosi nazwę Chrystusa Pacyfiku. Poniżej kilka zdjęć przy różnym stanie nieba.

Autor blogu Koło domu zaprasza do obejrzenia postu: Opactwo cysterskie w Henrykowie?